بازار روغن موتور اروپا به سمت فناوری و پایداری می رود بازار روغن موتور در اروپا طی ۶ ماهه نخست سال ۲۰۲۵ با وجود ثبات نسبی حجم فروش، شاهد تغییرات بنیادینی در ترکیب محصولات، فناوری تولید و رفتار مصرف کنندگان بوده است. در حالی که فشار هزینه ها و الزامات زیست محیطی، مسیر تولید را به سمت روغن های سنتتیک و بازیافت شده سوق داده، رشد خودروهای برقی و هیبریدی نیز به تدریج سایه ای سنگین بر آینده این صنعت افکنده است. گزارش حاضر بر اساس داده ها و تحلیل منابع اروپایی از جمله Mordor Intelligence ACEA و StellarMR تصویری روشن از وضعیت بازار روغن موتور در قاره سبز ترسیم می کنند.
رشد محدود در بازار اشباع
بازار روغن موتور در اروپا طی ۶ ماهه نخست سال ۲۰2۵ با حجم تقریبی 59/2 میلیارد لیتر برآورد شده است. رقمی که نشان از رشد سالانه کمتر از نیم درصد دارد. این ثبات ظاهری در شرایطی رقم خورده که بیشتر بازارهای اروپایی از جمله آلمان فرانسه اسپانیا و ایتالیا در گیر رکود نسبی در فروش خودروهای بنزینی و دیزلی هستند. تحلیلگران می گویند ساختار بازار روغن موتور اروپا به نقطه اشباع رسیده است؛ تقاضای جایگزینی از سوی دارندگان خودروهای قدیمی همچنان حفظ شده اما ثبت خودروهای جدید احتراق داخلی کاهش یافته است. به ویژه در آلمان و فرانسه، سیاست های زیست محیطی سخت گیرانه باعث افت سفارشات OEMها برای روغن های پایه معدنی و نیمه سنتتیک شده است.
حرکت به سمت فناوری های پیشرفته و روغن های کم ویسکوز
یکی از تحولات محسوس بازار در نیمه نخست ۲۰۲۵ افزایش سهم روغن های تمام سنتتیک و کم ویسکوز بوده است. بر اساس آمار Mordor Intelligence سهم روغن های سنتتیک از کل بازار اروپا در سال گذشته بیش از ۵۲ درصد بود و این سهم در ۲۰۲۵ همچنان رو به افزایش است. Liqui Moly, Shell, Total Energies, BP Castrol کارخانه های بزرگ تولید کننده روانکار از جمله با تمرکز بر محصولات با ویسکوزیته پایین (نظیر 0W-20 و 5W-30 ) تلاش کرده اند، نیاز خودروسازان اروپایی به روانکارهای سازگار با موتورهای جدید کم مصرف و استانداردهای آلایندگی یورو ۶ و ۷ را پاسخ دهند در همین راستا، تولید روغن های پایه باز یافت شده (Re-Refined Base Oils) نیز رشد محسوسی داشته است. مقررات جدید اتحادیه اروپا در حوزه « اقتصاد دایره ای» و تولید کنندگان را موظف کرده تا بخشی از زنجیره تامین خود را بر پایه مواد باز یافتی استوار کنند. این تغییر جهت ضمن کاهش وابستگی به نفت خام، بازار را به سمت پایداری زیست محیطی هدایت کرده است.
سایه سنگین خودروهای برقی بر آینده بازار
با وجود رشد محصولات فناورانه، صنعت روغن موتور اروپا در نیمه نخست ۲۰۲۵ نتوانسته از تاثیر کاهش تدریجی تقاضا به دلیل گسترش خودروهای برقی و هیبریدی مصون بماند. آمار منتشر شده از سوی انجمن خودروسازان اروپا (ACEA) نشان می دهد در نیمه اول سال جاری میلادی سهم خودروهای الکتریکی در بازار اتحادیه اروپا به بیش از ۲۷ درصد رسیده است عددی که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود پنج درصد افزایش را نشان می دهد. این تغییر ترکیب ناوگان خودرویی به معنای کاهش مصرف واقعی روغن موتور در میان مدت است. خودروهای تمام برقی عملا از چرخه مصرف روغن موتور خارج می شوند و خودروهای هیبریدی نیز به دلیل ساختار خاص پیشرانه دوره های تعویض روغن طولانی تری دارند. همین امر باعث شده که بسیاری از شرکت های اروپایی تولید روغن موتور از هم اکنون سرمایه گذاری خود را به سمت روغن های تخصصی برای پیشرانه های هیبریدی و سیستم های خنک کننده باتری هدایت کنند.
فشار هزینه ها و حاشیه سود پایین تولید کنندگان
افزایش هزینه مواد اولیه و نوسانات قیمت نفت در بازار جهانی از مهم ترین چالش های تولید کنندگان روغن موتور در سال جاری بوده است. طبق داندهای StellarMR ، قیمت پایه روغن های معدنی در بازار اروپا از ابتدای ۲۰۲۵ تا پایان ژوئن حدود ۸ تا ۱۰ درصد افزایش یافته است. در کنار آن هزینه افزودنی های شیمیایی و حمل و نقل نیز رشد قابل توجهی داشته است با این حال تولید کنندگان بزرگ توانست ماند با تکیه بر برندینگ و تمرکز بر محصولات پریمیوم، بخشی از این افزایش هزینه را از طریق بالابردن قیمت نهایی جبران کنند. در مقابل شرکت های کوچک تر و برندهای مستقل به دلیل نداشتن مقیاس اقتصادی و شبکه توزیع گسترده در نیمه نخست سال با افت سودآوری مواجه شده اند. برخی حتی تولید خود را به طور موقت متوقف کرده اند.
تغییر رفتار مصرف کنندگان و بازار پس از فروش
در بخش مصرف کننده نهایی الگوی خرید نیز تغییر کرده است. مشتریان اروپایی در نیمه نخست ۲۰۲۵ تمایل بیشتری به خرید آنلاین و برندهای دارای تاییدیه خودرو سازان (OEM Approvals) نشان داده اند. این روند موجب رشد پلت فرم های فروش دیجیتال روانکار و افزایش سهم برندهای جهانی در مقایسه با تولید کنندگان محلی شده است. در بازار پس از فروش نیز تعمیرگاه ها و مراکز خدمات خودرویی استفاده از روغن های تمام سنتتیک با فاصله تعویض طولانی تر را ترجیح داده اند به طور میانگین فاصله تعویض روغن در خودروهای اروپایی اکنون به ۱۵ تا ۲۰ هزار کیلومتر رسیده که در مقایسه با دهه قبل کاهش مصرف فیزیکی روغن را به همراه داشته است.
تفاوت های جغرافیایی از آلمان تا لهستان
از نظر توزیع جغرافیایی بازار غرب اروپا همچنان بزرگترین سهم را دارد آمار رشد قابل توجه در شرق اروپا، بویژه در لهستان و جمهوری چک دیده می شود در کشورهای شرقی به دلیل میانگین سن بالاتر ناوگان خودروهای احتراق داخلی و سرعت کمتر جایگزینی با خودروهای برقی، مصرف روغن موتور هنوز روندی افزایشی دارد. در مقابل بازارهای پیشرفته تر مانند آلمان، فرانسه و هلند بیشتر به سمت محصولات پریمیوم کم ویسکوز و دوستدار محیط زیست حرکت کرده اند. در این کشورها تقاضا برای روغن های سنتی با پایه معدنی تقریبا در حال حذف است.
سیاست های زیست محیطی و الزامات جدید
در سال ۲۰۲۵، اجرای بسته « Green Deal » اتحادیه اروپا فشار مضاعفی بر صنایع وابسته به نفت وارد کرده است. بخش روانکارها نیز از این قاعده مستثنا نیست. بر اساس مقررات جدید شرکت ها موظف به ارائه گزارش ردپای کربن و درصد مواد بازیافتی در محصولات خود هستند. این الزام، ضمن افزایش هزینه های اداری و آزمایشگاهی، تولید کنندگان را وادار کرده تا فناوری های نوین پالایش و تصفیه را وارد خطوط تولید کنند.
برگرفته از روزنامه دنیای خودرو